Online Şirket Nasıl Kurulur, Yasal mı?

Girişimci olmak isteyenlerin en sık sorduğu sorulardan biri şu: şirket kurmak için evden çıkmadan, internet üzerinden işlem yapılabilir mi? Kısmen evet. Türkiye’de şirket kuruluşunda elektronik ortamın payı giderek arttı, ancak sürecin tamamının tek bir tıklamayla bittiğini düşünmek yanıltıcı olur. Bu yazıda online şirket kurmanın ne anlama geldiğini, genel adımlarını ve yasal çerçeveyi sade biçimde anlatıyoruz.

Online Şirket Kurmak Mümkün mü?

Şirket kuruluşunda başvuru, ön kontrol, belge hazırlığı ve bazı bildirimler elektronik ortamda yürütülebilir. Bunun için çoğu zaman e-Devlet kimliği, elektronik imza ya da mobil imza gibi doğrulama araçlarından yararlanılır. Ticaret siciline yapılan işlemlerin bir bölümü merkezi sicil sistemleri üzerinden yönetilir.

Yine de pratikte süreç tamamen çevrim dışı kalmaz. Şirket türüne ve kuruluş şekline göre noter onayı, imza beyanı, banka işlemleri ya da kurum ziyareti gerekebilir. Hangi adımın hangi kanaldan yapılabildiği zamanla değiştiği için güncel durumu Ticaret Bakanlığı ve ticaret sicili kaynaklarından kontrol etmek en doğrusudur.

Online Şirket Nasıl Kurulur?

Genel akış şu adımlardan oluşur; ayrıntılar şirket türüne göre farklılaşır.

1. Şirket türünü seçin

Şahıs işletmesi, limited şirket ve anonim şirket en yaygın seçeneklerdir. Ortak sayısı, sermaye yapısı, sorumluluk biçimi ve vergi yükümlülükleri açısından aralarında önemli farklar vardır. Küçük girişimler çoğunlukla şahıs işletmesi veya limited şirketle başlar. Seçimi yapmadan önce bir mali müşavirle görüşmek, ileride maliyetli düzeltmeleri önler.

2. Unvan ve faaliyet konusunu belirleyin

Şirket unvanının daha önce tescil edilmiş bir unvanla karışmaması gerekir. Faaliyet konusunu ise ileride genişleyebileceğiniz alanları da kapsayacak şekilde, ama aşırı geniş yazmadan belirleyin.

3. Sözleşme ve belgeleri hazırlayın

Ana sözleşme taslağı, ortakların kimlik ve ikametgah bilgileri, imza yetkililerine dair evraklar ve adres bilgisi gibi belgeler gerekir. Fiziksel bir adres bulmakta zorlanıyorsanız sanal ofis seçeneğini değerlendirebilirsiniz; ancak bu seçeneğin kabul edilebilirliği kurumlara göre kontrol edilmelidir.

4. Sermaye ve kuruluş işlemlerini tamamlayın

Şirket türüne göre sermayenin belirli kısmının ödenmesi, kuruluş harç ve giderleri gibi yükümlülükler vardır. Rakamlar mevzuata göre değiştiği için güncel tutarları ticaret sicili ve odalardan öğrenin.

5. Vergi kaydı ve diğer tescilleri yaptırın

Kuruluşun ardından vergi dairesi kaydı, oda kaydı ve gerekiyorsa sosyal güvenlik bildirimleri yapılır. Bu aşamada faaliyet belgesi gibi evraklar da gündeme gelebilir. Kuruluş sonrasında kayıt düzeninizi baştan oturtmak için ön muhasebe yazımız bir başlangıç noktası olabilir.

Online Şirket Kurmak Yasal mı?

Elektronik ortamda başvuru yapmak, mevzuatın öngördüğü kanallar kullanıldığı sürece yasaldır. Sorun, sürecin kendisinden değil, onu kimlerin yürüttüğünden çıkabilir. İnternette “kuruluşu biz yaparız” diyen, resmi kanal dışında ödeme isteyen ya da şirketi başkasının adına kurmayı öneren yapılara karşı dikkatli olunmalıdır.

Resmi kurumların alan adlarını ve başvuru sayfalarını doğrudan kontrol edin.
Kimlik ve e-Devlet bilgilerinizi hiçbir aracıyla paylaşmayın.
Sözleşmeleri imzalamadan önce okuyun; anlamadığınız maddeyi sorun.
Şirket sizin adınıza kuruluyorsa borç ve vergi sorumluluğunun da size ait olacağını unutmayın.

Kuruluş danışmanlığı sunan firmalardan hizmet almak yasaldır; ancak sözleşmesi yazılı olmayan ve belgelendirilmeyen işlemlerden kaçının. Vergi ve hukuk konularında genel bilgi yeterli olmaz; avukat veya mali müşavir desteği almanız önerilir. Mevzuat değişebileceğinden, bu yazıdaki bilgileri başvuru öncesinde resmi kaynaklarla karşılaştırın.

Sık Sorulan Sorular

Online şirket kurmak için e-imza zorunlu mu? Birçok işlem için elektronik veya mobil imza gerekebilir. Hangi adımda hangi doğrulama yönteminin kabul edildiğini resmi kanallardan öğrenmelisiniz.

Şirket kurmadan önce muhasebeci tutmak gerekir mi? Zorunlu olmayabilir ama tür seçimi ve vergi planlaması için kuruluştan önce görüşmek faydalıdır.

Yurt dışından şirket kurulabilir mi? Yabancı uyruklu kişiler veya yurt dışında yaşayanlar için ek şartlar ve belgeler söz konusudur; durumunuza özel bilgi için bir avukata danışın.

Kuruluştan Sonra Dikkat Edilecekler

Şirket tescil edildikten sonra iş bitmiş sayılmaz. Defter ve belge düzenini kurmak, vergi ve sigorta bildirim takvimini öğrenmek, banka hesabını açmak ve gerekli izin veya ruhsat varsa onları tamamlamak gerekir. Faaliyet konunuza göre ek izinler söz konusu olabilir; örneğin gıda ya da sağlık alanındaki işler ayrı mevzuata tabidir. Bu yüzden kuruluş sürecini bir kontrol listesine bağlayıp her adımı mali müşavirinizle birlikte işaretlemeniz, eksik bırakılan yükümlülüklerin ileride ceza ya da gecikme olarak geri dönmesini engeller.

Görsel: Rawpixel Ltd / Flickr, CC BY 2.0