Eczanelerde ve online mağazalarda “fito krem” adıyla anılan ürünlerle sık karşılaşırız. Fito ön eki Yunancada bitki anlamına gelir; dolayısıyla bu ifade çoğunlukla bitkisel içerikli kremleri tarif etmek için kullanılır. Ancak piyasada aynı ya da benzer adı taşıyan farklı markalar ve formüller olabilir. Bu yüzden “fito krem nedir” sorusunun tek ve kesin bir cevabı yoktur; ürünün içeriği ambalajındaki bileşen listesine bakılarak anlaşılmalıdır. Bu yazıda bitkisel içerikli kremlerin genel mantığını ve güvenli kullanımını anlatıyoruz.
Fito Krem Nedir?
Fito krem, formülünde bitki özleri, bitkisel yağlar veya bitkilerden elde edilen aktif bileşenler bulunan cilt bakım ürünlerine verilen genel bir isimdir. İçerikte aloe vera, calendula (aynı sefa), papatya, çay ağacı yağı, zeytinyağı gibi maddeler yer alabilir. Hangi bileşenlerin bulunduğu ürüne göre değişir. Dolayısıyla bir ürünün etkisi, içindeki bitkilere, bileşenlerin oranına ve kremin formülüne bağlıdır.
Bitkisel kökenli olması, bir ürünü otomatik olarak güvenli ya da etkili yapmaz. Bitkisel içerikler de alerjiye ve tahrişe neden olabilir. Bu nedenle satın alırken ürünün ruhsatlı, etiketli ve bir üretici bilgisine sahip olmasına dikkat etmek gerekir.
Fito Krem Ne İşe Yarar?
Bitkisel içerikli kremler genellikle şu amaçlarla tercih edilir:
- Kuru ve gergin cildi nemlendirmek
- Hafif tahriş, kızarıklık ve güneş sonrası hassasiyeti yatıştırmaya yardımcı olmak
- Çatlayan topuk, dirsek ve el cildini yumuşatmak
- Cildi koruyucu bir tabaka ile desteklemek
Bu amaçlar bakım düzeyindedir. Kremin bir hastalığı tedavi ettiği iddiası taşıyorsa, bu iddianın ruhsatlı bir ilaç mı yoksa kozmetik ürün mü olduğuna göre değerlendirilmesi gerekir. Kozmetik ürünler hastalık tedavisi vaat edemez. Egzama, mantar, bakteriyel enfeksiyon ya da kronik cilt hastalıklarında yalnızca bitkisel bir kremle yetinmek yerine hekime başvurmak daha doğru olur.
Cildin kurumasına bağlı şikayetleriniz varsa cilt kuruluğunun nedenlerini ve cilt tipine göre bakım rutinini da inceleyebilirsiniz.
Fito Krem Nasıl Kullanılır?
Her ürünün kullanım şekli farklıdır; ambalajdaki ya da kutu içindeki bilgilendirme her zaman önceliklidir. Yine de bitkisel kremler için genel adımlar şöyledir:
- Önce yama testi yapın: Kremi kol iç yüzü gibi küçük bir alana sürüp 24 saat bekleyin. Kızarıklık, kaşıntı ya da yanma olursa kullanmayın.
- Temiz cilde uygulayın: Bölgeyi yıkayıp kurulayın, ardından ince bir tabaka sürün.
- Masaj yaparak yedirin: Kremi hafif dairesel hareketlerle yedirin, ancak yara ve açık bölgelere sürmeyin.
- Kullanım sıklığına uyun: Üretici günde kaç kez önermişse buna uyun; daha fazlası daha iyi sonuç vermez.
- Göz, ağız ve mukozalardan uzak tutun.
Yeni bir ürünü aynı anda başka aktif ürünlerle (asit içerikli ürünler, reçeteli kremler) kullanmayacaksanız emin olmak için bir eczacıya danışabilirsiniz.
Fito Krem Yan Etkileri Var mı?
Bitkisel içerikli kremlerin yan etkisi olmayacağı düşünülse de bu doğru değildir. Olası sorunlar şunlardır:
- Alerjik reaksiyonlar: Özellikle papatya, aynı sefa ve bazı esansiyel yağlar duyarlı kişilerde alerji yapabilir. Ailesinde polen ya da bitki alerjisi olanlar daha dikkatli olmalıdır.
- Tahriş ve yanma: Hassas ciltlerde koku ve esans maddeleri sorun çıkarabilir.
- Güneş hassasiyeti: Bazı bitki yağları cildi güneşe duyarlı hale getirebilir.
- Gözenekleri tıkama: Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde ağır yağlı formüller sivilceyi artırabilir.
Kullanımdan sonra şiddetli kızarıklık, şişlik, kabarcık ya da nefes darlığı gibi bir tepki olursa kullanımı hemen bırakın ve sağlık kuruluşuna başvurun. Hamileyseniz, emziriyorsanız ya da kronik bir cilt hastalığınız varsa kullanmadan önce hekiminize danışın. Hassas cildi olanlar için hassas ciltler için bakım ipuçları yazımız da yol gösterici olabilir.
Satın Alırken Nelere Bakmalı?
- İçerik listesini okuyun; tanımadığınız ya da alerjiniz olan maddeleri kontrol edin.
- Resmi satış noktalarından, üretici ve parti bilgisi belli ürünler alın.
- “Kesin çözüm” ya da “her cilt sorununa çare” gibi abartılı vaatlere kuşkuyla yaklaşın.
- Son kullanma tarihine ve açıldıktan sonraki kullanım süresine bakın.
Sık Sorulan Sorular
Fito krem doğal olduğu için herkes kullanabilir mi? Hayır. Doğal içerikler de alerjiye neden olabilir; ilk kullanımda yama testi yapmak önemlidir.
Fito krem ilaç mıdır? Bu ifade tek bir ürünü belirtmez. Bazı ürünler kozmetik, bazıları ruhsatlı ilaç olabilir; hangisi olduğu ambalajdan ve eczacıdan öğrenilebilir.
Fito krem ne kadar süre kullanılmalı? Süre ürüne göre değişir. Birkaç hafta düzenli kullanıma rağmen şikayet geçmiyorsa ya da kötüleşiyorsa hekime başvurun.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize danışınız.
Bitkisel Krem mi, Reçeteli İlaç mı?
Enfeksiyon belirtisi taşıyan, irinli ya da kabuklu yaralarda bitkisel bir krem yeterli olmayabilir. Bu tür durumlarda hekimler antibiyotik içeren ilaçlar önerebilir; örneğin Fucidin kremin ne işe yaradığını ve nasıl kullanıldığını anlattığımız yazıda reçeteli bir ürünün mantığını bulabilirsiniz. Önemli olan, sorunun kaynağını doğru belirlemek ve ona uygun ürünü seçmektir.
Görsel: Hari Prasad Nadig / Flickr, CC BY-SA 2.0
