1. Haberler
  2. Teknoloji
  3. Akü Nedir?

Akü Nedir?

Araç aküsü ve kutup başları
Görsel: brewbooks / Flickr, CC BY-SA 2.0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Arabanızı sabah ilk denemede çalıştıran, elektrik kesildiğinde güvenlik kameralarını açık tutan ya da güneş enerjisi sisteminde geceye enerji taşıyan şey aynıdır: akü. Elektrik enerjisini kimyasal olarak depolayıp gerektiğinde geri veren bu cihaz, hayatımızın pek çok noktasında sessizce görev yapar.

Akü Nasıl Çalışır?

Akü, kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine ve elektrik enerjisini yeniden kimyasal enerjiye çevirebilen, yani şarj edilebilir bir enerji depolama elemanıdır. Her akü, bir pozitif ve bir negatif elektrot ile bu ikisi arasında bulunan elektrolitten oluşur. Akü devreye bağlandığında elektrotlarda kimyasal tepkimeler gerçekleşir ve elektronlar dış devre üzerinden akarak cihaza güç verir. Şarj sırasında ise dışarıdan verilen elektrik bu tepkimeleri tersine çevirir ve enerji yeniden depolanır.

Akü ile pil arasındaki temel fark budur: Tek kullanımlık piller tekrar şarj edilemezken akünün ömrü boyunca defalarca şarj ve deşarj edilmesi mümkündür.

Şarj edilebilen sistemlerin elektrikli araçlardaki rolü hakkında bilgi için elektrikli araç şarj istasyonu nasıl açılır yazısına bakabilirsiniz.

Akü Neyden Yapılır?

Akünün yapısı türüne göre değişir. En yaygın olan kurşun asitli akülerde pozitif plaka kurşun dioksit, negatif plaka süngerimsi kurşun, elektrolit ise seyreltilmiş sülfürik asit çözeltisidir. Plakalar ayırıcılarla birbirinden yalıtılır ve hücreler halinde bir kasaya yerleştirilir. Lityum iyon gibi yeni nesil akülerde ise elektrotlar lityum içeren bileşiklerden yapılır ve elektrolit farklı bir yapıdadır. Akülerin içeriğindeki kurşun ve asit çevre için zararlı olduğundan, kullanılmış aküler asla çöpe atılmamalı, yetkili geri dönüşüm noktalarına verilmelidir.

Akü Çeşitleri Nelerdir?

  • Sulu (bakımlı) kurşun asit aküler: Geleneksel tip akülerdir. Elektrolit seviyesi zaman zaman kontrol edilir ve gerekirse saf su ile tamamlanır.
  • Bakımsız aküler: Kapalı yapıdadır; su eklemeye gerek duyulmaz. Araçlarda en yaygın tiptir.
  • AGM ve jel aküler: Elektrolit emici bir yapıya ya da jele emdirilmiştir; dökülme riski düşüktür. Güneş enerjisi sistemleri, kesintisiz güç kaynakları ve start-stop sistemli araçlarda sıklıkla görülür.
  • Derin deşarjlı aküler: Uzun süre düşük akım verecek şekilde tasarlanmıştır; karavan, tekne ve güneş sistemlerinde kullanılır.
  • Lityum iyon aküler: Hafif ve yüksek enerji yoğunluklu olup elektrikli araçlarda, taşınabilir cihazlarda ve modern depolama sistemlerinde tercih edilir. Maliyetleri genelde daha yüksektir.

Akü Ne İşe Yarar?

Akülerin temel görevi enerji depolamak ve gerektiğinde bu enerjiyi sağlamaktır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • Otomobil ve ticari araçlar: Marş motorunu çalıştırır, elektronik sistemleri besler.
  • Kesintisiz güç kaynakları (UPS): Elektrik kesintisinde bilgisayarlar, sunucular ve güvenlik sistemleri çalışmaya devam eder.
  • Güneş enerjisi sistemleri: Gündüz üretilen enerji depolanır, gece ya da bulutlu günlerde kullanılır. Bu konuda güneş enerjisi nedir yazısını okuyabilirsiniz.
  • Forklift ve iş makineleri: Elektrikle çalışan endüstriyel araçların güç kaynağıdır.
  • Acil durum aydınlatması ve alarm sistemleri.
  • Tekne, karavan ve yedek enerji ihtiyaçları.

Akü Ömrü Ne Kadardır?

Akü ömrü için herkes için geçerli kesin bir süre vermek doğru olmaz; tür, kalite, kullanım ve bakım koşullarına göre büyük farklar görülür. Ömrü etkileyen başlıca etkenler şunlardır:

  • Sıcaklık: Aşırı sıcak, içerideki kimyasal yıpranmayı hızlandırır; çok soğuk ise aküden alınabilen gücü düşürür.
  • Deşarj derinliği: Akünün sık sık tamamen boşalması ömrünü kısaltır.
  • Şarj kalitesi: Aşırı ya da eksik şarj aküye zarar verir; uygun şarj cihazı kullanılmalıdır.
  • Kullanım sıklığı: Uzun süre kullanılmayan aküler kendi kendine boşalır ve plakalarında sülfatlaşma oluşabilir.
  • Titreşim ve bağlantı durumu: Gevşek bağlantı ve kutup başı oksidasyonu verimi düşürür.

Aküyü ömrü boyunca korumak için kutup başlarını temiz tutun, bağlantıları sıkı tutun, uzun süre kullanmayacaksanız şarj seviyesini kontrol edin ve gerektiğinde bir servise test ettirin. Akünün bağlı olduğu devrelerde koruma elemanı kullanmak da güvenlik açısından önemlidir; bilgi için otomatik sigorta yazısına bakabilirsiniz.

Güvenlik hatırlatması: Kurşun asitli aküler şarj sırasında yanıcı gaz çıkarabilir. Bu nedenle havalandırması iyi yerlerde, kıvılcım ve açık alevden uzakta şarj edilmeli; asit ciltle ya da gözle temas etmemelidir. Temas olursa bol suyla yıkayıp doktora başvurun.

Sık Sorulan Sorular

Akü ile pil aynı şey midir? Hayır. Pil genellikle tek kullanımlıktır; akü ise yeniden şarj edilebilir.

Akünün bittiğini nasıl anlarım? Aracın zor çalışması, farların zayıf yanması ve akünün şarjı tutamaması işaret olabilir. Kesin tespit için ölçüm yaptırın.

Eski aküyü ne yapmalıyım? Çevreye zarar vermemesi için akü satıcıları ya da yetkili toplama noktaları gibi geri dönüşüm kanallarına teslim edin.

Görsel: brewbooks / Flickr, CC BY-SA 2.0

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Akü Nedir?
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Bestbiznet.com ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin