Elektrik tesisatı ve ev aletlerinin bağlantısında kullanılan kablolar çeşit bakımından oldukça zengindir. Elektrik malzemesi satan dükkanlarda sıkça duyulan adlardan biri de TTR kablodur. Peki TTR kablo nedir, hangi işlerde kullanılır ve satın alırken nelere dikkat edilmelidir? Bu yazıda konuya genel bir bakış sunuyoruz.
TTR Kablo Nedir?
TTR kablo, piyasada genellikle çok telli bakır iletkenlerden oluşan, PVC ile yalıtılmış ve dış kılıfla kaplanmış, esnek yapılı yuvarlak kablolar için kullanılan bir ticari addır. Birden fazla damar taşıyabilir; damarlar renk koduyla ayrılır. Esnek olduğu için büküp yönlendirmek kolaydır; bu da onu ev aletleri, uzatma kabloları ve hafif tesisat işleri için pratik kılar.
Kablo adlandırmaları üreticiye ve bölgeye göre değişebilir. Aynı ürün için farklı isimler kullanılabildiğinden, satın alırken sadece addan değil, üzerindeki standart kodu, damar sayısı, kesit ve gerilim bilgisinden emin olmak gerekir. Bu nedenle bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir; kesin teknik değerler için üreticinin kataloğuna ve ilgili standartlara bakın.
TTR Kablo Nerelerde Kullanılır?
Esnek yapısı ve kılıflı olması nedeniyle şu işlerde tercih edilir:
- Ev ve ofislerdeki elektrikli aletlerin besleme bağlantıları,
- Uzatma kablosu ve çoklu priz yapımı,
- Aydınlatma armatürlerinin ve avizelerin bağlantıları,
- Küçük makinelerin ve atölye aletlerinin beslemesi,
- Geçici ve taşınabilir bağlantılar.
Sabit tesisatta duvar içi ya da sıva altı döşeme için ise yönetmeliklerde belirtilen uygun kablo tipi kullanılmalıdır. Her kablo her yere uygun değildir; bu konuda yetkili elektrikçi ya da mühendise danışmak gerekir.
TTR Kablo Çeşitleri Nelerdir?
TTR tipi kablolar genellikle şu ölçütlere göre ayrılır:
- Damar sayısı: İki, üç, dört ya da beş damarlı modeller bulunur. Topraklı bağlantılar için toprak damarı da olan modeller gerekir.
- Kesit: İletkenin kalınlığı, taşınabilecek akımı belirler. Cihazın gücüne göre doğru kesit seçilmelidir.
- Renk: Beyaz, siyah gibi kılıf renkleri estetik ya da ayırt etme amacıyla tercih edilir.
- Yalıtım ve kılıf malzemesi: PVC en yaygın olanıdır; ısı ve dış etkiye dayanıklılık için farklı malzemeler de bulunur.
Yüksek akım gerektiren cihazlarda kesit küçük seçilirse kablo ısınır, yalıtım bozulur ve yangın riski doğar. Kablonun ne kadar akım taşıyabileceği; kesite, döşeme koşuluna ve ortam sıcaklığına göre değişir. Bu temel için elektriksel direnç yazısına bakabilirsiniz.
TTR Kablo Kullanım Alanları
Günlük hayatta TTR tipi kablolara en çok elektrik süpürgesi, ütü, vantilatör ya da masa lambası gibi cihazların fişli bağlantılarında rastlarız. Atölye ve ofislerde ise çoklu priz ve uzatma kablosu yapımında kullanılır. Aydınlatma tarafında avize ve armatür bağlantıları da yaygın bir örnektir; aydınlatma gövdeleri için armatür nedir yazısını okuyabilirsiniz.
Bir kablonun yapısı kadar korunması da önemlidir. Hattın başına doğru amperde bir sigorta konulmalıdır; ayrıntılar için otomatik sigorta nedir yazımıza göz atın.
Kablo Satın Alırken Dikkat Edilecekler
- Üzerinde üretici adı, kesit ve damar bilgisi okunabiliyor olmalı.
- Çok ucuz ve belgesiz ürünlerden kaçının; bu kablolar bakır yerine daha düşük kaliteli ya da ince iletken kullanabilir.
- Kesiti cihazın çekeceği akıma göre seçin.
- Açık havada kullanılacaksa nem ve güneşe dayanıklı olduğundan emin olun.
- Hasarlı, ezilmiş veya yalıtımı soyulmuş kabloyu kullanmayın.
Veri aktarımı için kullanılan kabloların elektrik kablolarından farklı olduğunu da unutmayın. İnternet altyapısında kullanılan çeşitler için fiber optik kablo yazısı faydalı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
TTR kablo sıva altına çekilir mi? Sabit tesisatta kullanılacak kablo tipi yönetmeliklerde tanımlıdır. Bu konuda belgeli bir elektrikçiye danışılması gerekir.
Kablo ek yapılabilir mi? Ek yerleri zayıf noktadır; mümkünse tek parça kablo kullanın. Ek gerekirse uygun klemens ve yalıtım malzemesiyle yapılmalıdır.
Kabloda ısınma varsa ne yapılmalı? Cihazı hemen çıkarın, kablonun kesitinin yeterli olup olmadığını kontrol edin ve gerekirse elektrikçi çağırın.
Kablo Bağlantılarında Güvenlik İpuçları
Kablonun kendisi kadar bağlantı noktaları da güvenliği belirler. Fiş ve priz bağlantılarında gevşeklik ısınmaya yol açar; bu yüzden vidalı klemenslerin iyice sıkıldığından emin olun. Kabloyu kapı aralarından, halı altından ya da keskin köşelerden geçirmeyin; sürekli ezilme yalıtımı zayıflatır. Uzatma kablosunu tamamen sarılı halde yüksek güçlü bir cihaza bağlamak da aşırı ısınmaya neden olabilir, bu nedenle kullanım sırasında kablo makarası açılmalıdır. Kablo üzerinde çatlak, renk değişimi ya da yanık izi görürseniz parçayı kullanmayı bırakıp değiştirin. Elektrikle ilgili şüpheli durumlarda kendi başınıza müdahale etmek yerine yetkili bir elektrikçiden destek alın.
Görsel: zappowbang / Flickr, CC BY 2.0


