1. Haberler
  2. Yaşam
  3. Peynir Neden Delikli Olur?

Peynir Neden Delikli Olur?

Delikli peynir dilimi
Görsel: exfordy / Flickr, CC BY 2.0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Çizgi filmlerin klasik görüntüsü olan delikli peynir gerçekte de vardır ve bu delikler tesadüf değildir. Peynirin içindeki boşluklar, olgunlaşma sırasında gerçekleşen kimyasal ve mikrobiyolojik süreçlerin sonucudur. Bu yazıda peynirin neden delikli olduğunu, istenmeyen deliklerin nasıl önlendiğini ve delikli peynirin sağlık açısından farkı olup olmadığını anlatıyoruz.

Peynir Neden Delikli Olur?

Peynirin içindeki deliklere kısaca göz denir. Bunların en bilinen örneği Emmental ya da İsviçre tipi peynirlerdir. Oluşum şöyle özetlenebilir: peynir olgunlaşırken içindeki bazı bakteriler, özellikle propiyonik asit bakterileri, laktik asidi parçalar ve bu sırada karbondioksit gazı açığa çıkar. Gaz, hamurun içinde küçük baloncuklar halinde birikir. Peynir hamuru o sırada yeterince esnek olduğu için bu baloncuklar büyür ve olgunlaşma tamamlanınca deliklere dönüşür.

Deliklerin büyüklüğü ve sayısı; peynirin yapıldığı süte, olgunlaşma sıcaklığına, nem oranına ve süresine bağlıdır. Bu yüzden delikli peynir üretimi dikkatli bir kontrol gerektirir. Bazı araştırmalar, sütteki çok küçük parçacıkların da gazın biriktiği noktaları belirleyebildiğini öne sürmüştür; bu nedenle modern üretimde delik sayısındaki değişimin nedenleri hâlâ incelenmektedir.

Türkiye’de beyaz peynirde görülen küçük gözler ise genellikle farklı bir nedenden kaynaklanır: pıhtının preslenme biçimi ya da mayalama sırasında oluşan boşluklar. Peynirin saklanma koşulları için beyaz peynirin nasıl saklanacağını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Peynir Delikli Olmaması İçin Ne Yapmalı?

Her peynir türünde delik beklenmez. Beyaz peynir ya da kaşar gibi ürünlerde istenmeyen boşluklar kalite kusuru sayılır ve çoğunlukla üretim hatalarına bağlıdır.

  • Pıhtı iyi preslenmeli; havanın hamurda hapsolması önlenmelidir.
  • Kalıplar temiz olmalı ve sütte istenmeyen gaz yapıcı bakterilerin çoğalması engellenmelidir.
  • Sütün kalitesi ve hijyeni kontrol edilmeli, uygun pastörizasyon yapılmalıdır.
  • Olgunlaşma ve saklama sıcaklığı sabit tutulmalıdır.

Evde peynir yapıyorsanız ve çok sayıda küçük delik görüyorsanız bunun nedeni gaz yapan bakteriler olabilir; bu durumda peynirin tadı ekşi, kokusu keskinse tüketmeyin. Üretimde süt kaynatılmalı, kullanılan kaplar temiz tutulmalıdır.

Delikli Peynir Sağlıklı mı?

Peynirdeki deliklerin varlığı, tek başına peynirin sağlıklı ya da sağlıksız olduğunu göstermez. Besin değeri; sütün türüne, yağ oranına, tuz miktarına ve üretim yöntemine bağlıdır. Delikli peynirler de diğer peynirler gibi protein ve kalsiyum içerir, tuz ve yağ oranları ise ürüne göre değişir. Peynir tüketiminin genel çerçevesi için peynirin faydalarını anlatan yazımızı okuyabilirsiniz.

Önemli olan, deliklerin doğal olup olmadığıdır. Emmental gibi peynirlerdeki iri ve düzenli delikler olağandır. Buna karşılık normalde deliksiz olması gereken bir peynirde ani gözenekler, ekşi koku, şişkinlik ya da ambalajın kabarması bozulma belirtisi olabilir; bu durumda ürünü yemeyin.

Delikli Peynir mi? Deliksiz Peynir mi?

Hangisinin tercih edileceği tamamen damak tadına ve kullanım amacına bağlıdır. Delikli peynirler genelde tatlımsı, hafif fındıksı bir lezzet verir; sandviç, rendelenmiş fondü ve tost için sevilir. Deliksiz ve sıkı yapılı peynirler ise dilimlemesi kolay olduğu için kahvaltılık olarak yaygındır. Sağlık açısından birini diğerine üstün tutmak için bilimsel bir dayanak yoktur; önemli olan porsiyon, tuz ve yağ oranı ile ürünün güvenilir olmasıdır.

Süt ürünlerinin geniş çerçevesi için süt ve süt ürünleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Delikler peynirin bozulduğunu mu gösterir? Emmental gibi türlerde hayır, doğal sürecin parçasıdır. Beklenmeyen bir peynirde ise koku ve tat kontrol edilmelidir.

En bilinen delikli peynir hangisidir? Genellikle Emmental ve benzeri İsviçre tipi peynirler olarak bilinir.

Delik büyüklüğü kaliteyi belirler mi? Bazı peynir türlerinde belirli bir delik düzeni beklenir; ancak bu yalnızca o tür için geçerli bir ölçüttür.

Peynir Seçerken Dikkat Edilecekler

Delikli ya da deliksiz, bir peynir satın alırken bakmanız gereken birkaç ortak nokta vardır. Ambalajın sağlam ve şişkin olmadığından, üzerinde üretim ve son tüketim tarihinin açıkça yazdığından emin olun. Peynirin kesit yüzeyi homojen, rengi doğal ve kokusu tipik olmalıdır; kesit yüzeyinde fazla kuruma, çatlak ya da renk değişimi dikkat çekicidir. Etikette hangi süt kullanıldığının, pastörize olup olmadığının ve tuz oranının belirtilmesi seçiminizi kolaylaştırır. Açık satılan peynirlerde reyonun temiz ve soğuk olmasına, kesim aletlerinin hijyenine bakın. Peynirleri uzun süre oda sıcaklığında taşımamak ve eve gelir gelmez dolaba koymak da kaliteyi korur.

Görsel: exfordy / Flickr, CC BY 2.0

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Peynir Neden Delikli Olur?
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Bestbiznet.com ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin