Kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan siyah zeytin, doğru saklanmadığında kısa sürede yumuşar, tadı ekşir ya da üzerinde küf oluşur. Evde zeytin alırken genellikle kilo ile alınır ve bir kısmı haftalarca dolapta bekler. Bu yazıda salamura zeytinin hangi koşulda ne kadar dayanabileceğini, buzdolabı, dondurucu ve oda sıcaklığı seçeneklerini ve sık yapılan hataları sade bir dille anlatıyoruz.
Siyah Zeytin Nasıl Saklanır?
Zeytinin ömrünü belirleyen en önemli etken salamuradır. Zeytin tuzlu suyun içinde kaldığı sürece bozulmaya karşı korunur; salamurayla temas etmeyen taneler ise hava aldıkça kararır, kurur ve küflenir. Bu yüzden saklarken ilk kural, tanelerin tamamen sıvının altında kalmasıdır.
- Zeytini temiz, kapağı sıkı kapanan bir cam kavanoza ya da gıdaya uygun plastik kaba alın.
- Salamura azaldıysa kaynatılıp soğutulmuş tuzlu su ekleyin. Musluk suyunu doğrudan eklemek tuz dengesini bozar.
- Zeytini kaptan çıkarırken ıslak ya da kirli bir kaşık kullanmayın; temiz ve kuru bir kaşık ya da çatal tercih edin.
- Yüzeyde ince bir kat zeytinyağı bırakmak havayla temasını azaltır.
Hazır paketlerde satılan zeytinler genellikle vakumlu ya da pastörize edilmiştir. Paket açılmadığı sürece üzerindeki son tüketim tarihine ve saklama koşuluna uymak yeterlidir; açıldıktan sonra ise aynı kuralları uygulamak gerekir.
Zeytin Buzdolabında Saklanır Mı?
Evet, en güvenli yöntem buzdolabında saklamaktır. Düşük sıcaklık, mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlatır. Zeytini salamurasıyla birlikte kapalı kapta dolabın orta ya da alt raflarında tutmak iyi sonuç verir. Kapı rafı, açılıp kapanmayla sıcaklık değiştirdiği için daha az uygundur.
Buzdolabında saklarken zeytinin yakınına çiğ et, soğan ya da yoğun kokulu yiyecekleri koymayın; zeytin çevresindeki kokuları kolayca çeker. Kabın kapağını her kullanımdan sonra iyice kapatmak da önemlidir. Salamurası bulanıklaşmış, kötü koku yapmış ya da yüzeyinde kabarcık ve küf oluşmuş zeytini tüketmeyin; şüphe duyduğunuzda atmak her zaman daha güvenlidir.
Zeytin Buzlukta Saklanır Mı?
Zeytin dondurulabilir ama sofralık tüketim için ideal bir yöntem değildir. Donma sırasında hücre içindeki su kristalleşir ve çözünce zeytinin dokusu yumuşar, kendine özgü sertliği kaybolur. Bu nedenle dondurulmuş zeytin, kahvaltılık olarak yenmekten çok pişirmede kullanılmaya daha uygundur; örneğin pizza, poğaça, börek ya da salata içinde.
Dondurmak isterseniz zeytini süzün, küçük porsiyonlara bölün ve hava almayan dondurucu poşetlerine ya da kaplarına koyun. Poşetin üzerine tarihi yazmak unutmayı önler. Çözdürürken oda sıcaklığında bırakmak yerine buzdolabında yavaşça çözdürmek hem doku hem de gıda güvenliği açısından daha iyidir. Çözülen zeytini tekrar dondurmayın.
Zeytin Dışarıda Saklanır Mı?
Açılmamış, vakumlu ve pastörize paketler serin ve karanlık bir dolapta bekleyebilir; bu durum paketin üzerinde belirtilmişse geçerlidir. Açılmış zeytini ise uzun süre mutfak tezgahında bırakmak doğru değildir. Sıcaklık, ışık ve havayla temas salamuranın bozulmasını hızlandırır, özellikle yaz aylarında bu süre çok kısalır.
Köyden ya da üreticiden alınan, büyük kapta salamurada gelen zeytin ise serin bir kilerde, ağzı kapalı ve salamurası yeterli olarak bir süre durabilir. Yine de evin sıcaklığı yükselmişse küçük bir kısmını buzdolabına almak akıllıca olur. Zeytin, doğrudan güneş gören pencere kenarında asla saklanmamalıdır.
Siyah Yada Yeşil Zeytin Aynı Şekilde mi Saklanır
Temel ilkeler aynıdır: salamurada kalmalı, hava almamalı ve serin tutulmalıdır. Farklar ise işleme biçiminden gelir. Yeşil zeytin genellikle daha sert ve tuzlu salamurada bekler, bu da onu bir miktar daha dayanıklı yapabilir. Siyah zeytin ise olgunlaşmış ya da işlemle koyulaştırılmış olabilir; yağlı, kuru tuzlu ya da yarı yumuşak türleri daha çabuk kuruyabilir ve yağla korunmaları gerekebilir.
İki rengi aynı kavanozda karıştırmak önerilmez; tuz oranları ve işleme yöntemleri farklı olduğu için birinin tadı diğerini etkileyebilir. Zeytinin nasıl üretildiğini merak ediyorsanız organik zeytinin nasıl anlaşıldığını anlatan yazımıza göz atabilirsiniz. Zeytinle birlikte sofranın diğer önemli ürünü olan yağın ömrü için ise zeytinyağının bozulup bozulmadığının nasıl anlaşılacağına bakabilirsiniz. Kahvaltılık diğer ürünler için de reçelin yapımı ve saklanması işinize yarayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Açılmış zeytin buzdolabında ne kadar dayanır? Süre; salamuranın tuz oranına, zeytinin türüne ve kabın temizliğine göre değişir. Salamurası duran ve kokusu normal olan zeytin genellikle haftalarca kullanılabilir, ancak en güvenilir yol üreticinin etiketindeki bilgiye uymaktır.
Zeytinin üzerindeki beyaz tabaka küf müdür? Salamura yüzeyinde oluşan ince beyaz tabaka bazen maya olabilir, ancak küften ayırt etmek zordur. Tüylü, renkli ya da kötü kokulu bir tabaka varsa zeytini tüketmeyin.
Zeytin çok tuzlu olduysa ne yapılır? Zeytini bir süre temiz suda bekletip süzmek tuzu azaltır; ancak bu işlem saklama ömrünü kısaltır, bu yüzden tuzu azaltılmış zeytini kısa sürede tüketin.
Görsel: DeSegura89 / Flickr, CC BY 2.0


