Market raflarında klasik yoğurdun yanında koyu kıvamlı, kaşıkla zor akan “süzme yoğurt” ürünleri de yer alıyor. Kahvaltıda, cacıkta, sosların temelinde ve tatlılarda kullanılan bu yoğurt türü, kıvamıyla olduğu kadar tadıyla da dikkat çeker. Peki süzme yoğurt nedir, sıradan yoğurttan farkı ne ve evde nasıl yapılır? Hepsini sırayla ele alalım.
Süzme yoğurt, normal yoğurdun içindeki suyun (peyniraltı suyu ya da su kısmının) bez veya süzgeç aracılığıyla uzaklaştırılmasıyla elde edilir. Su azaldıkça yoğurt koyulaşır, proteini ve yağı yoğunlaşır, ekşiliği ise biraz daha belirgin hissedilebilir. Yunan tipi yoğurt olarak bilinen ürünler de benzer bir mantıkla üretilir.
Süzme Yoğurdun Faydaları
Yoğurdun genel faydaları süzme yoğurt için de geçerlidir; süzme işlemi ise besin yoğunluğunu değiştirir:
- Protein yoğunluğu: Su uzaklaştığı için aynı ağırlıkta protein oranı normal yoğurda göre genellikle daha yüksektir; bu da tokluk hissine katkı sağlar.
- Kalsiyum kaynağı: Süt ürünü olarak kalsiyum sağlar, ancak süzülürken bir kısmı suyla gidebilir.
- Laktoz miktarı: Süzme işlemi bir miktar laktozu da uzaklaştırdığından bazı kişiler tarafından daha rahat tolere edilebilir; yine de laktoz intoleransı olanlar kendi tepkilerini gözlemlemeli ve gerekiyorsa doktora danışmalıdır.
- Canlı kültürler: Fermantasyonla oluşan bakteriler yoğurda özgüdür; ürünün canlı kültür içerip içermediği etiketten kontrol edilmelidir.
Süzme yoğurdun “mucizevi” bir yönü yoktur; dengeli bir beslenmenin parçası olarak kıvamı ve proteinine bağlı avantajlarından söz edebiliriz.
Süzme Yoğurt Nasıl Yapılır?
Evde yapımı çok basittir ve özel bir ekipman istemez:
- Temiz bir süzgeç ya da kevgir alın, içine temiz tülbent veya ince bir süzme bezi yerleştirin.
- Süzgeci derin bir kabın üzerine oturtun; su damlayacağı için altta yeterli boşluk olsun.
- Yoğurdu bezin içine boşaltın, üzerini örtün.
- Buzdolabında bekletin; bekleme süresi ne kadar uzarsa yoğurt o kadar koyulaşır. İstediğiniz kıvama geldiğinde kontrol edin.
- Çıkan suyu atmayın; ekmek hamuruna, çorbaya ya da pişirmede kullanabilirsiniz.
Ortam sıcaksa süzmeyi mutlaka buzdolabında yapın. Oda sıcaklığında uzun süre bekleyen yoğurt bozulabilir ya da aşırı ekşiyebilir. Mutfak hijyenine ve temiz bez kullanmaya dikkat edin. Yoğurdun aromasını zenginleştirmek isterseniz tuz, sarımsak ya da otlarla kahvaltılık sos yapabilir, soğuk sıkım zeytinyağı gezdirerek servis edebilirsiniz.
Süzme Yoğurt Kalori ve Besin Değerleri
Süzme yoğurdun kalorisi ve besin değerleri; kullanılan sütün yağ oranına, süzme süresine ve markaya göre belirgin biçimde değişir. Tam yağlı süzme yoğurt enerji bakımından yoğundur, yağsız ya da az yağlı çeşitlerde ise enerji daha düşüktür. Aynı kap hacminde süzme yoğurt, normal yoğurda göre daha fazla katı madde içerir; bu yüzden porsiyonu normal yoğurda göre biraz daha küçük tutmak gerekebilir. Doğru değerler için ürünün üzerindeki besin tablosuna bakın. Kilo kontrolü yapanlar ya da özel diyet uygulayanlar porsiyonu kendileri tahmin etmek yerine bir diyetisyenle çalışmalıdır.
Süzme Yoğurt Maya Olur Mu?
Evet, süzme yoğurt da yoğurt mayası olarak kullanılabilir; ancak başarısı yoğurdun taze olmasına, canlı kültür içermesine ve sütün doğru sıcaklıkta olmasına bağlıdır. Koyu kıvamı nedeniyle sütte iyi dağılması için önce biraz ılık sütle açılması önerilir. Bakteri kültürü zayıfsa yoğurt tutmayabilir. Yoğurt yaparken kullandığınız kapların ve süt sıcaklığının temiz ve uygun olması şarttır; ölçüleri bilmiyorsanız güvenilir bir tarifi izleyin. Bu konuda tutarlı sonuç almak isteyen deneyimli yapıcılar, her seferinde bir önceki yoğurttan maya ayırarak ilerler ve bir süre sonra kültürü tazeler.
Süzme Yoğurt Nasıl Saklanır?
Süzme yoğurt buzdolabında, kapağı kapalı bir kapta saklanmalıdır. Açıldıktan sonra mümkün olduğunca kısa sürede tüketin; temiz kaşıkla alın, ağzına bulaşmış yoğurdu silin. Üzerinde su toplanması normaldir, karıştırarak tüketebilirsiniz. Küf, kötü koku ya da şüpheli renk varsa atın. Buzlukta saklanıp saklanamayacağı sık sorulur: Dondurulabilir, ancak çözüldüğünde yapısı bozulabilir, taneleşebilir ve suyunu salabilir. Bu yüzden dondurulmuş yoğurdu pişirmede, soslarda ya da tatlılarda kullanmak, doğrudan kahvaltılık olarak yemekten daha uygun olabilir.
Yoğurdu doğal kahvaltılıklarla birlikte tüketmek isterseniz reçel nasıl yapılır ve hakiki bal nasıl anlaşılır yazılarına da bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Süzme yoğurt ile Yunan yoğurdu aynı mıdır? Büyük ölçüde benzer üretim mantığına sahiptir ama markadan markaya yağ oranı, kıvam ve süre farkı olabilir.
Süzme yoğurt daha mı sağlıklı? “Daha sağlıklı” yerine “daha yoğun protein içeren” demek daha doğrudur. Hangisinin size uygun olduğu beslenme ihtiyacınıza ve toleransınıza bağlıdır.
Evde süzülen yoğurt ne kadar dayanır? Yoğurdun tazeliğine ve hijyenine bağlıdır; birkaç gün içinde tüketmek, kokusu ve görüntüsünü kontrol etmek en güvenlisidir.
Görsel: Bilinmiyor / rawpixel, CC0 1.0


