Bugün evlerde kullanılan halıların büyük çoğunluğu makine halısıdır. Uygun fiyatı, sınırsız desen seçeneği ve kolay bakımı sayesinde el dokuması halıların yerini büyük ölçüde almıştır. Peki makine halısı nedir, hangi özelliklere sahiptir ve nasıl temizlenir?
Makine Halısı Nedir?
Makine halısı, elektronik kontrollü dokuma tezgahlarında seri olarak üretilen halıdır. El halısında her ilmek tek tek atılırken, makine halısında binlerce iplik aynı anda dokunur; böylece bir halı saatler içinde tamamlanır. Türkiye, özellikle Gaziantep merkezli üretimiyle dünyanın önde gelen makine halısı üreticilerindendir. İplik olarak akrilik, polipropilen, polyester, yün, viskon ve bunların karışımları kullanılır.
Makine Halısının Özellikleri Nelerdir?
Makine halısı özellikleri; kullanılan ipliğe, dokuma sıklığına ve hav yüksekliğine göre değişir.
Dokuma teknolojisi
En yaygın yöntem Wilton tipi dokumadır: çözgü, atkı ve hav iplikleri aynı anda dokunarak halının tabanı ve yüzeyi birlikte oluşur. Desen bilgisayarla tasarlanıp tezgaha aktarılır, bu sayede ince ayrıntılı desenler hatasız tekrarlanır. Halının sıklığı “tarak” ve “atkı” değerleriyle ya da metrekaredeki ilmek sayısıyla ifade edilir. Dokumanın ardından halı tıraşlanır, arka yüzü apre ile sabitlenir ve kenarları overlokla dikilir.
Dayanıklılık ve kullanım alanları
Sık dokunmuş ve kaliteli iplikten üretilmiş bir makine halısı 10-15 yıl rahatlıkla kullanılabilir. Salon, oturma odası, yatak odası, çocuk odası ve koridor gibi evin her alanına uygun modeller vardır. Otel, ofis ve cami gibi yoğun kullanılan mekanlarda da tercih edilir. Hangi halının hangi alana uygun olduğunu anlamak için kaliteli halının nasıl anlaşıldığına dair yazımıza göz atabilirsiniz. İplik türlerinden biri olan akrilik halı hakkında da ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
Makine Halısı Nasıl Temizlenir?
Makine halısı temizliği, ipliğin türüne göre küçük farklılıklar gösterse de temel kurallar aynıdır.
Evde makine halısı temizliği
- Halıyı haftada en az bir kez, hav yönünde süpürün.
- Dökülen sıvıları hemen beyaz bir bezle bastırarak emdirin.
- Lekelerde ılık su ve az miktarda halı şampuanı kullanın; lekeyi ovmadan, dıştan içe silin.
- Köpüklü silme yapacaksanız yalnızca köpüğü kullanın, halıyı ıslatmayın.
- Silme sonrası halıyı pencere açık şekilde iyice kurutun.
Karbonat serpip yarım saat sonra süpürmek, halıdaki kokuları azaltmaya yardımcı olur. Buharlı temizleyiciler yün ve viskon içeren halılarda kullanılmamalıdır. Çamaşır suyu hiçbir halıya uygulanmamalıdır.
Profesyonel halı yıkama
Makine halısı yıkama için yılda bir, yoğun kullanılan evlerde iki kez profesyonel yıkama önerilir. İyi bir halı yıkama firması halının ipliğine uygun şampuan seçer, bol suyla durular, santrifüjle sıkar ve kontrollü ortamda kurutur. Halıyı teslim ederken iplik türünü ve varsa lekeleri belirtmek, firmanın hasar güvencesi ve teslim süresi hakkında bilgi almak faydalıdır. Halı tam kurumadan teslim alınmamalıdır.
Makine Halısı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Halıyı altı ayda bir çevirerek yıpranmanın eşit dağılmasını sağlayın.
- Mobilya ayaklarının altına keçe yerleştirin.
- Doğrudan ve sürekli güneş alan bölgelerde renk solmasına karşı perde kullanın.
- Halının altını da belirli aralıklarla süpürün; tabana biriken kum ilmekleri aşındırır.
- Çıkan iplik uçlarını çekmeyin, makasla halı yüzeyi hizasından kesin.
- Etiketteki bakım talimatlarını saklayın ve bunlara uyun.
Makine Halısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Makine halısı ile el halısı nasıl ayırt edilir? Makine halısının arka yüzündeki ilmekler kusursuz düzgündür ve saçaklar sonradan dikilmiştir. El halısında ilmekler hafif düzensizdir, saçaklar ise çözgü ipliklerinin devamıdır.
Makine halısı evde yıkanır mı? Küçük ve ince halılar yıkanabilir; ancak büyük halıları evde yeterince durulamak ve kurutmak zordur. Bu yüzden profesyonel yıkama daha güvenlidir.
Düzenli bakım yapılan bir makine halısı, ilk günkü görünümünü uzun süre korur ve bütçe dostu bir yatırım olur.
Görsel: Colegota / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5 es
